Tin thư viện
Tài liệu tiếng Việt
Đề tài NCKH
Giáo trình - Bài giảng
Kiến thức chứng khoán
Hỏi đáp
Đề tài “Kế toán công cụ tài chính của thị trường chứng khoán Việt Nam ”

Chủ nhiệm đề tài:  Th.S. Hà Thị Tường Vy

Đơn vị chủ trì:  Vụ Chế độ kế toán và kiểm toán, Bộ Tài Chính

 Mã đề tài: UB.08.01

 

LỜI NÓI ĐẦU

 Sự cần thiết của đề tài

Chính sách phát triển thị trường chứng khoán của Việt Nam trong điều kiện hội nhập đòi hỏi các hàng hoá giao dịch trên thị trường chứng khoán nói chung và các công cụ tài chính nói riêng phải phát triển phong phú, đa dạng về chủng loại, đồng thời phải đảm bảo tiêu chuẩn và chất lượng của khu vực và quốc tế. Thị trường chứng khoán Việt Nam đã thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài, và nhà đầu tư Việt Nam đã niêm yết chứng khoán ở thị trường chứng khoán nước ngoài. Điều đó đòi hỏi cơ chế chính sách về quản lý và giao dịch các công cụ tài chính nói chung và kế toán các công cụ tài chính nói riêng phải tuân theo thông lệ, chuẩn mực chung của quốc tế.

Trên thực tế sau gần 10 năm xây dựng và phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam đã ngày càng khẳng định được vai trò của mình trong việc thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam. Các hoạt động của thị trường ngày một sôi động, các công cụ tài chính đã nảy sinh và hoạt động giao dịch các công cụ tài chính cũng đang diễn ra ngày càng phát triển, chúng ta cũng đã có những quy định về quản lý hoạt động này, và cũng đã có hướng dẫn về kế toán một số loại hình công cụ tài chính. Tuy nhiên những quy định đó mới chỉ mang tính đơn lẻ, chưa mang tính hệ thống, chưa mang tính chuẩn mực và đặc biệt là chưa phù hợp với thông lệ chung của quốc tế về kế toán.

Ở Việt Nam, thời gian qua đã tiến hành cải cách sâu rộng trong lĩnh vực kế toán theo hướng từng bước hoà nhập thông lệ quốc tế, đánh dấu bằng việc nghiên cứu, xây dựng và ban hành Hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam trên cơ sở của Hệ thống chuẩn mực kế toán quốc tế. Hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam được ban hành, công bố nhằm làm cơ sở cho công tác hạch toán kế toán và trình bày báo cáo tài chính gần với thông lệ, chuẩn mực quốc tế đảm bảo thông tin cung cấp trung thực, hợp lý và minh bạch. Tuy nhiên cho đến nay Việt Nam vẫn chưa ban hành các Chuẩn mực kế toán về công cụ tài chính (Chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS) 32, 39 và IFRS 07), vì vậy chưa có cơ sở cho việc hướng dẫn công tác hạch toán và trình bày các công cụ tài chính trong Báo cáo tài chính, cho nên chưa đạt được sự công nhận quốc tế và đảm bảo các thông tin là trung thực và hợp lý.

Trước đòi hỏi khách quan của nền kinh tế và nhằm tăng cường vai trò công cụ quản lý kinh tế cho thị trường chứng khoán nói riêng và nền kinh tế nói chung, việc nghiên cứu đề tài “Kế toán các công cụ tài chính của thị trường chứng khoán Việt Nam” là yêu cầu cấp bách và hết sức cần thiết hiện nay. Việc nghiên cứu, vận dụng các nội dung của Chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS) 32, 39 và Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) 07 để đưa ra các yêu cầu và nguyên tắc, nội dung kế toán công cụ tài chính và công cụ phái sinh cho Việt Nam nói chung và thị trường chứng khoán Việt Nam nói riêng đã khẳng định tính cấp thiết khách quan của đề tài.

 Đề tài được nghiên cứu nhằm các mục tiêu:

            - Nghiên cứu tổng quan về công cụ tài chính và những quy định về đánh giá, ghi nhận và trình bày các công cụ tài chính theo chuẩn mực kế toán quốc tế để vận dụng vào điều kiện cụ thể của thị trường chứng khoán Việt Nam nhằm đảm bảo phù hợp trong cả thời gian trước mắt và trong cả thời gian tới.

            - Nghiên cứu thực trạng kế toán các công cụ tài chính của thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay, qua đó đánh giá những mặt đã làm được và những tồn tại so với quy định của chuẩn mực kế toán quốc tế, làm cơ sở đưa ra các nguyên tắc định hướng và giải pháp hoàn thiện.

            - Đề xuất các nguyên tắc, định hướng và các giải pháp về nội dung hoàn thiện cụ thể về kế toán các công cụ tài chính cho thị trường chứng khoán Việt Nam. 

Phạm vi nghiên cứu đề tài được giới hạn:

            Chuẩn mực kế toán quốc tế các công cụ tài chính (IAS 32, 39 và IFRS 07), Chuẩn mực kế toán công cụ tài chính của Mỹ, các quy định hiện hành của Việt nam về công cụ tài chính, công cụ phái sinh của thị trường chứng khoán Việt Nam. Kế toán các công cụ tài chính đã phát sinh và một số công cụ phái sinh thuộc thị trường chứng khoán ở Việt Nam chưa có nhưng sẽ phát sinh trong thời gian tới.

 

Phương pháp tiến hành của đề tài:

            - Thu thập và xử lý tài liệu: Tài liệu trong và ngoài nước

            - Nghiên cứu, soạn thảo (Đề cương sơ bộ; Đề cương chi tiết; Soạn thảo)

            - Tổ chức hội thảo: Hội thảo hẹp (Ban đề tài) và Hội thảo mở rộng

 

Kết cấu của đề tài:

            Ngoài các phần Lời nói đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo,… đề tài được kết cấu làm 3 chương :

            - Chương 1: Tổng quan về công cụ tài chính và chuẩn mực kế toán quốc tế, mỹ về công cụ tài chính;

            - Chương 2: Thực trạng kế toán công cụ tài chính của thị trường chứng khoán ở Việt Nam;

            - Chương 3: Vận dụng chuẩn mực kế toán để hướng dẫn kế toán công cụ tài chính của thị trường chứng khoán ở Việt Nam.

            Để hoàn thành đề tài nghiên cứu, chúng tôi xin chân thành cảm ơn Hội đồng xét duyệt đề cương và sự hợp tác tích cực, có hiệu quả của các đồng nghiệp, sự giúp đỡ và tạo điều kiện của Trung tâm nghiên cứu khoa học và đào tạo chứng khoán - Uỷ ban chứng khoán Nhà nước.

 

MỤC LỤC

 

LỜI NÓI ĐẦU

CHƯƠNG I.

TỔNG QUAN VỀ CÔNG CỤ TÀI CHÍNH VÀ CHUẨN MỰC KẾ TOÁN QUỐC TẾ, MỸ VỀ CÔNG CỤ TÀI CHÍNH

1.1.

Tổng quan về công cụ tài chính

1.1.1.

Những vấn đề cơ bản về TTTC

1.1.1.1.

Khái niệm về thị trường tài chính

1.1.1.2.

Chức năng của thị trường tài chính.

1.1.1.3.

Cấu trúc của thị trường tài chính

1.1.1.4.

Mối quan  hệ giữa các bộ phận cấu thành thị trường tài chính.

1.1.2.

Bản chất công cụ tài chính

1.2.

Những vấn đề cơ bản của Chuẩn mực kế toán quốc tế, Chuẩn mực kế toán Mỹ về công cụ tài chính

1.2.1.

Những vấn đề cơ bản của Chuẩn mực kế toán quốc tế về công cụ tài chính

1.2.1.1.

Khái quát về hệ thống Chuẩn mực kế toán quốc tế và Chuẩn mực kế toán Việt Nam

1.2.1.2.

Đặc điểm của các Chuẩn mực kế toán liên quan đến việc quy định kế toán công cụ tài chính

1.2.2.

 Những vấn đề cơ bản của Chuẩn mực kế toán Mỹ về công cụ tài chính

CHƯƠNG II.

THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CÔNG CỤ TÀI CHÍNH CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN Ở VIỆT NAM

2.1.

Khái quát chung về công cụ tài chính của thị trường chứng khoán Việt Nam

2.1.1.

Sự phát triển của thị trường tài chính Việt Nam

2.1.2.

Thị trường chứng khoán và các cơ chế chính sách tài chính về công cụ tài chính ở Việt Nam

2.1.3.

Các công cụ tài chính và công cụ phái sinh trên thị trường chứng khoán ở Việt Nam

2.1.3.1.

Các công cụ tài chính

2.1.3.2.

Công cụ phái sinh

2.2.

Thực trạng về kế toán công cụ tài chính của thị trường chứng khoán Việt Nam

2.2.1.

Thực trạng các quy định kế toán về công cụ tài chính của Thị trường chứng khoán ở Việt Nam

2.2.2.

Thực trạng về thực hiện công tác kế toán

2.2.3.

Đánh giá thực trạng kế toán công cụ tài chính so với yêu cầu chuẩn mực kế toán quốc tế

2.2.3.1.

Ưu điểm

2.2.3.2.

Những hạn chế cần khắc phục

2.2.3.3.

Nguyên nhân của những hạn chế

CHƯƠNG III.

VẬN DỤNG CHUẨN MỰC KẾ TOÁN ĐỂ HƯỚNG DẪN KẾ TOÁN CÔNG CỤ TÀI CHÍNH CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN Ở VIỆT NAM

3.1.

Mục tiêu và yêu cầu hướng dẫn kế toán công cụ tài chính của thị trường chứng khoán ở Việt Nam

3.1.1.

 Sự cần thiết hướng dẫn kế toán công cụ tài chính của thị trường chứng khoán ở Việt Nam

3.1.1.1.

Do yêu cầu của nền kinh tế đòi hỏi phải có hệ thống thông tin trung thực, minh bạch, đáng tin cậy và có thể so sánh được

3.1.1.2.

Do yêu cầu thực tiễn hoạt động giao dịch các công cụ tài chính trên thị trường chứng khoán

3.1.1.3.

Do nhu cầu hoà nhập tất yếu của kế toán Việt Nam với quốc tế

3.1.2.

Yêu cầu, nguyên tắc hướng dẫn kế toán công cụ tài chính của thị trường chứng khoán ở Việt Nam

3.1.2.1.

. Yêu cầu

3.1.2.2.

Nguyên tắc

3.2.

Vận dụng nội dung Chuẩn mực kế toán quốc tế số 32, 39 và Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế số 07 để hướng dẫn kế toán công cụ tài chính của thị trường chứng khoán Việt Nam

3.2.1.

Phân loại và nguyên tắc hạch toán

3.2.1.1.

Phân loại công cụ tài chính và công cụ tài chính phái sinh

3.2.1.2.

Các nguyên tắc kế toán quy định tại các Chuẩn mực kế toán (Báo cáo tài chính) 07, 32, 39 cần phải vận dụng khi thực hiện hướng dẫn kế toán công cụ tài chính và công cụ tài chính phái sinh

3.2.2.

Hướng dẫn phương pháp kế toán một số công cụ tài chính đã và sẽ phát sinh trên thị trường chứng khoán Việt Nam

3.2.2.1.

 Giải pháp hướng dẫn phương pháp kế toán đối với các công cụ tài chính

3.2.2.2.

Giải pháp hướng dẫn kế toán trái phiếu chuyển đổi

3.2.2.3.

Giải pháp hướng dẫn kế toán giao dịch Repo chứng khoán

3.2.2.4.

 Giải pháp hướng dẫn kế toán hợp đồng kỳ hạn mua cổ phiếu

3.2.2.5.

 Giải pháp hướng dẫn kế toán của hợp đồng kỳ hạn bán cổ phiếu

3.2.2.6.

. Giải pháp hướng dẫn kế toán hợp đồng quyền chọn

3.2.2.7.

 Giải pháp hướng dẫn kế toán hợp đồng tương lai

3.2.2.8.

 Giải pháp hướng dẫn kế toán chi phí phát hành cổ phiếu và trái phiếu

3.2.3.

 Hướng dẫn trình bày các chỉ tiêu trên Báo cáo tài chính

3.2.3.1.

 Bảng Cân đối kế toán

3.2.3.2.

Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

3.2.3.3.

 Thuyết minh báo cáo tài chính

3.3.

Những điều kiện thực hiện các giải pháp

3.3.1.

Thừa nhận phương pháp kế toán theo giá trị hợp lý ở Việt Nam

3.3.2.

 Sớm ban hành chuẩn mực kế toán (báo cáo tài chính số 07, 32, 39)

3.3.3.

 Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý chung về thị trường chứng khoán

3.3.4.

Đào tạo, phổ biến về công cụ tài chính và công cụ tài chính phái sinh

3.3.5.

Chuẩn bị các cơ sở vật chất cần thiết cho kế toán, như: các phần mềm kế toán, con người kế toán

 

KẾT LUẬN

(Nguồn: Thư viện SRTC)

 

Mã sách: UB.08.01
Chủ biên: Th.S. Hà Thị Tường Vy
Năm xuất bản: 2008

      
Tài liệu cùng chủng loại:
Hoạt động Thư viện Trung tâm NCKH&ĐTCK (23/04/2018-14:20)
Danh mục đề tài nghiên cứu khoa học câp Ủy ban 2002
Một số giải pháp phát triển hoạt động quan hệ quốc tế của UBCKNN
Hướng dẫn soạn thảo văn bản giao dịch trên TTCK và những quy định mới nhất cần quan tâm
Các văn bản hướng dẫn thi hành luật ngân sách nhà nước - luật ngân hàng nhà nước - luật các...
Lạm phát hành trình và giải pháp chống lạm phát ở Việt Nam
“Thị trường chứng khoán – Nhà đầu tư cần biết ” (Phần 2-Chủ...  (15/10/2018-08:30)
“Thị trường chứng khoán – Nhà đầu tư cần biết ” (Phần 2-Chủ...  (15/10/2018-08:28)
“Thị trường chứng khoán – Nhà đầu tư cần biết ” (Phần 2-Chủ...  (02/10/2018-08:04)
Nếu chưa được tham gia lớp học về đào tạo chứng khoán thì tôi có được trở thành bạn đọc của Thư viện không ?
Thông báo thi sát hạch đợt III năm 2018 (15/10/2018-09:21)
Thông báo thi chuyên môn ngày 09/10 đến 12/10/2018 (02/10/2018-16:25)
Các lớp chiêu sinh học tháng 8/2018 (06/09/2018-10:44)
Các lớp chiêu sinh tháng 07/2018 (12/07/2018-08:33)
* Đăng ký học (06/02/2018-10:32)
Chiêu sinh các lớp tháng 07 và 08/2017 (05/09/2017-15:59)

Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán

7409811
Trụ sở chính:
Địa chỉ: 234 Lương Thế Vinh, Phường Trung Văn, Quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
Điện thoại: (84-24) 3553 5874 (P. Đào tạo) - 3553 5870 (P. Hành chính)        Fax: (84-24)3553 5869
Chi nhánh tại Tp. Hồ Chí Minh:
Địa chỉ: số 264B Lê Văn Sỹ, Phường 14, Quận 3, Tp.HCM
Điện thoại: (84-28) 3930 9040 - (84-28) 3930 9042


  Trang thông tin điện tử Trung tâm NCKH&ĐTCK: Giấy phép số 347/GP-BC, Bộ Văn hóa - Thông tin cấp ngày 23/11/2006
 Trưởng Ban biên tập: Giám đốc Trung tâm - Ông Hoàng Mạnh Hùng