Tin thư viện
Tài liệu tiếng Việt
Đề tài NCKH
Giáo trình - Bài giảng
Kiến thức chứng khoán
Hỏi đáp
Đề tài “Quỹ đầu tư mạo hiểm, kinh nghiệm quốc tế và khuyến nghị cho Việt Nam”

Chủ nhiệm đề tài: ThS. Nguyễn Quang Long           

Đơn vị chủ trì: Vụ Quản lý quỹ  

Mã đề tài: UB.16.10

LỜI MỞ ĐẦU

Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam sau 15 năm hoạt động đã chứng kiến sự hình thành và phát triển của loại hình nhà đầu tư tổ chức là các quỹ đầu tư chứng khoán. Các quỹ đầu tư chứng khoán đóng vai trò quan trọng trong quá trình vận động và phát triển của TTCK, đặc biệt khi đây là phương tiện chuyển các khoản tiết kiệm vào thị trường vốn. Cho đến hiện tại, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành đã bao gồm các quy định về thành lập và hoạt động cho các loại hình quỹ đóng, quỹ mở, quỹ hoán đổi danh mục (ETF), quỹ đầu tư bất động sản (REITs) và công ty đầu tư chứng khoán. Có thể nói, hệ thống các quy định pháp lý về ngành quỹ và các sản phẩm quỹ đã tạo hành lang để các công ty quản lý quỹ tùy thuộc vào năng lực của mình phát triển các các sản phẩm quỹ đầu tư, đáp ứng nhu cầu phát triển của thị trường và các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Tại Việt Nam, ngày càng nhiều doanh nghiệp được thành lập với những kế hoạch kinh doanh tốt, hứa hẹn mức độ thành công và thu được lợi nhuận cao. Tuy nhiên, họ gặp nhiều khó khăn khi thực hiện bởi thiếu kinh nghiệm quản lý, kinh doanh…đặc biệt là thiếu vốn. Trong bối cảnh kinh tế lạm phát, việc vay vốn ngân hàng là điều rất khó khăn, nhất là với các doanh nghiệp không có nhiều tài sản thế chấp và việc huy động vốn qua TTCK cũng là trở ngại đối với các doanh nghiệp mới thành lập và không đủ điều kiện niêm yết. Trên thế giới, quỹ đầu tư mạo hiểm là mô hình rất có hiệu quả được thiết lập nhằm tạo kênh tài chính bổ sung cho tín dụng ngân hàng và huy động vốn TTCK. Nguồn vốn được huy động từ quỹ đầu tư mạo hiểm chủ yếu được sử dụng để tham gia hoặc hỗ trợ các công ty khởi nghiệp, doanh nghiệp nhỏ gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn từ các ngân hàng thương mại hoặc các công ty hoạt động trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, có nhu cầu đổi mới công nghệ. Tuy nhiên, ở Việt Nam, hình thức này còn rất mới mẻ.

Các quỹ đầu tư mạo hiểm (private equity/venture capital fund) thực chất là quỹ đầu tư chứng khoán, đầu tư vào các công ty khởi nghiệp (thậm chí có thể còn đang giai đoạn hình thành ý tưởng kinh doanh), có nhiều tiềm năng phát triển (thường tập trung vào các lĩnh vực công nghệ mới, công nghệ cao như công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ nano…). Các quỹ đầu tư mạo hiểm thường tài trợ vốn ban đầu và hỗ trợ công nghệ quản lý cho các công ty khởi nghiệp để đổi lấy cổ phần của công ty. Các quỹ đầu tư mạo hiểm thường kỳ vọng vào việc tăng giá nhiều của cổ phần nắm giữ cho đến khi kết thúc đầu tư, cụ thể là khi công ty phát triển đến giai đoạn tiếp theo như phát hành chứng khoán ra công chúng (IPO) hoặc có thể bán lại công ty/cổ phần cho bên thứ ba khi công ty đã có doanh thu/lợi nhuận tốt và ổn định.

Lĩnh vực vốn đầu tư mạo hiểm, trên bình diện vĩ mô, là yếu tố quan trọng cho các nền kinh tế mới nổi trong việc phát triển kinh tế đất nước, liên quan chặt chẽ trong việc thúc đẩy năng suất lao động, thúc đẩy nhu cầu hoàn thiện hơn hệ thống tài chính, thị trường vốn và là dẫn chất trong phát triển lĩnh vực công nghệ, khoa học. Đây là cầu nối quan trọng trong quá trình lấp đầy khoảng trống về vốn đối với các công ty không tiếp cận được với nguồn vốn truyền thống. Tại nhiều nước có thị trường tài chính chưa phát triển, vốn đầu tư mạo hiểm là nguồn vốn thay thế để giúp cho các công ty phát triển kinh doanh, do các công ty này khó tiếp cận các khoản nợ, hoặc các khoản nợ thường sẽ có chi phí rất đắt đỏ. Đầu tư vốn mạo hiểm bao gồm hỗ trợ lâu dài đến toàn bộ các hoạt động của công ty nhận đầu tư, ngay cả sau khi nhà đầu tư đã thoát vốn khỏi công ty. Chính vì vậy, việc đầu tư mạo hiểm (phần lớn thông qua hình thức quỹ đầu tư mạo hiểm) cần được hiểu với khái niệm rộng hơn so với khái niệm đầu tư vốn thông thường.

Hiện nay, ở Việt Nam có rất nhiều doanh nghiệp đang cần vốn từ các quỹ đầu tư mạo hiểm, tuy nhiên số lượng các quỹ này lại rất khiêm tốn. Theo các chuyên gia, kể từ sau bong bóng dotcom, cơn sốt khởi nghiệp đang bùng nổ trên thế giới, đặc biệt ở Đông Nam Á. Trong đó, Việt Nam được đánh giá là một trong những thị trường khởi nghiệp phát triển mạnh nhất khu vực, có cơ hội đón nhận dòng vốn đầu tư mạo hiểm lớn chưa từng có. Tuy nhiên, số lượng các quỹ đầu tư mạo hiểm hiện nay tại Việt Nam còn hạn chế về số lượng và quy mô vốn. Trong bối cảnh này, Chính phủ cũng đã xây dựng hành lang pháp lý và những ưu đãi cho khởi nghiệp phát triển. Dự thảo Nghị định Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật đầu tư cũng đã đề cập đến các dự án liên quan đến ươm tạo công nghệ cao, ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao, đầu tư mạo hiểm cho phát triển công nghệ cao, ứng dụng, nghiên cứu và phát triển công nghệ cao sẽ được hưởng ưu đãi đầu tư của Nhà nước. Đặc biệt, lần đầu tiên Việt Nam sẽ có những quy định chi tiết về việc thành lập, tổ chức quản lý và hoạt động của các quỹ đầu tư mạo hiểm. Do vậy, việc nghiên cứu về mô hình quỹ đầu tư mạo hiểm, cách thức vận hành và kinh nghiệm quốc tế trong việc quản lý quỹ này là rất cần thiết.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

Đề tài nghiên cứu được thực hiện với mục tiêu tổng quát là nghiên cứu về mô hình quỹ đầu tư mạo hiểm, cách thức vận hành và kinh nghiệm quốc tế trong việc quản lý và hoạt động của loại hình quỹ này. Trên cơ sở mục tiêu tổng quát, nhóm tác giả đặt ra các mục tiêu cụ thể như sau:

- Tìm hiểu về khái niệm và hoạt động của các quỹ đầu tư mạo hiểm (việc cấp vốn mạo hiểm, các giai đoạn tài trợ...);

- Tìm hiểu kinh nghiệm quốc tế trong việc quản lý hoạt động của quỹ đầu tư mạo hiểm (kinh nghiệm của I-xra-en, Ấn Độ, Malaysia và Hàn Quốc);

- Đánh giá về thực trạng các quỹ đầu tư mạo hiểm hiện có tại Việt Nam, đánh giá về các quy định pháp luật hiện có tại Việt Nam về loại hình quỹ này, khả năng phát triển quỹ đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam. Từ đó, nhóm đề tài đưa ra các khuyến nghị cho Việt Nam.

 Phạm vi nghiên cứu

Để đạt được mục tiêu trên, phạm vi nghiên cứu của đề tài được xác định bao gồm nghiên cứu các khái niệm về quỹ đầu tư mạo hiểm và hoạt động của các quỹ này, đồng thời nghiên cứu các quy định của pháp luật các nước tham khảo kinh nghiệm. Về cơ sở thực tiễn, đề tài nghiên cứu và đưa ra đánh giá về thực trạng các quỹ đầu tư mạo hiểm hiện có tại Việt Nam; Đánh giá về các quy định pháp luật hiện có tại Việt Nam về loại hình quỹ này và đánh giá những khó khăn, thách thức và tiềm năng để phát triển thị trường đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam.

 Phương pháp nghiên cứu

Đề tại được thực hiện dựa trên sự kết hợp các phương pháp nghiên cứu như thu thập và xử lý số liệu; phân tích, tổng hợp thông tin và đưa ra các ý kiến đánh giá. Đề tài cũng tổ chức hội thảo chuyên đề để lấy ý kiến dóp ý của các đại biểu.

 Nội dung của đề tài

Kết cấu của đề tài gốm 3 chương.

Chương 1: trình bày một số vấn đề mang tính lý thuyết về quỹ đầu tư mạo hiểm, trong đó, đề tài làm rõ khái niệm về quỹ đầu tư mạo hiểm, cách phân loại, cách thức vận hành của quỹ và các xu hướng đầu tư của các quỹ đầu tư mạo hiểm. Ngoài ra, chương này cũng đi sâu phân tích về các trụ cột cho sự phát triển của thị trường quỹ đầu tư mạo hiểm và đánh giá các nhân tố thiết yếu trong thị trường quỹ đầu tư mạo hiểm

Chương 2: nghiên cứu về kinh nghiệm quốc tế trong quản lý quỹ đầu tư mạo hiểm của các nước I-xra-en, Ấn độ, Ma-lai-xi-a và Hàn Quốc là những nước trong khu vực có sự phát triển nổi bật của lĩnh vực đầu tư mạo hiểm. Từ việc nghiên cứu một số quy định của các nước, nhóm đề tài rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.

Chương 3: phân tích về thực trạng hoạt động đầu tư tại Việt Nam qua từng giai đoạn, từ đó đánh giá về các khó khăn, thách thức và tiềm năng cho thị trường đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam. Từ các nghiên cứu thực tiễn, nhóm đề tài đưa ra các khuyến nghị về quỹ đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam, trong đó bao gồm cả các khuyến nghị về chính sách và các khuyến nghị cụ thể liên quan đến hình thức của quỹ, cách thức gọi vốn và thoái vốn…

 

 

MỤC LỤC

 

LỜI MỞ ĐẦU

CHƯƠNG I.

KHÁI NIỆM VÀ SỰ PHÁT TRIỂN CỦA QUỸ ĐẦU TƯ MẠO HIỂM

1.1.

Khái niệm về quỹ đầu tư mạo hiểm

1.1.1.

Khái niệm về quỹ đầu tư mạo hiểm

1.1.2.

Quỹ đầu tư mạo hiểm - khái niệm đặc điểm, vai trò

1.1.3.

Phân loại quỹ đầu tư mạo hiểm  

1.1.4.

Cách thức vận hành của quỹ đầu tư mạo hiểm

1.1.5.

Xu hướng đầu tư của quỹ đầu tư mạo hiểm

1.2.

Năm trụ cột phát triển thị trường quỹ đầu tư mạo hiểm

1.2.1.

Trụ cột 1 - Chính phủ

1.2.2.

Trụ cột 2 - Mạng lưới hỗ trợ

1.2.3.

Trụ cột 3 - Mạng lưới cơ hội

1.2.4.

Trụ cột 4 - Nguồn nhân lực

1.2.5.

Trụ cột 5 - Tài chính

1.3.

Chín nhân tố thiết yếu trong thị trường quỹ đầu tư mạo hiểm

1.3.1.

Mạng lưới lõi

1.3.2.

Mạng lưới tương hỗ

CHƯƠNG II.

KINH NGHIỆM QUỐC TẾ

2.1.

Kinh nghiệm quốc tế trong quản lý quỹ đầu tư mạo hiểm

2.1.1.

I-xra-en 

2.1.2.

Ấn Độ

2.1.3.

Ma-lai-xi-a

2.1.4.

Hàn Quốc

2.2.

Xu hướng quốc tế

2.3.

Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

2.3.1.

Vai trò của nhà nước trong việc thúc đẩy phát triển lĩnh vực đầu tư mạo hiểm

2.3.2.

Xây dựng khung pháp lý

2.3.3.

Vai trò của nhà đầu tư nước ngoài đối với sự phát triển của lĩnh vực đầu tư mạo hiểm

2.3.4.

Vai trò của tổ chức, cá nhân trong nước

2.3.5.

Xây dựng ngành công nghệ mũi nhọn có tiềm năng để thu hút vốn đầu tư mạo hiểm

2.3.6.

Một số ưu đãi

CHƯƠNG III.

KHUYẾN NGHỊ VỀ QUỸ ĐẦU TƯ MẠO HIỂM TẠI VIỆT NAM

3.1.

Thực trạng hoạt động đầu tư tại Việt Nam

3.1.1.

Giai đoạn từ năm 1991 đến năm 2002

3.1.2.

Giai đoạn từ năm 2002 đến năm 2007

3.13.

Giai đoạn từ năm 2007 đến nay

3.2.

Đánh giá về các khó khăn và thách thức

3.2.1.

Khó khăn và thách thức

3.2.2.

Tiềm năng thị trường đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam

3.3.

Khuyến nghị

 

KẾT LUẬN

(Nguồn: Thư viện SRTC)

 

Mã sách: UB.16.10
Chủ biên: ThS. Nguyễn Quang Long
Năm xuất bản: 2016

      
Tài liệu cùng chủng loại:
Hoạt động Thư viện Trung tâm NCKH&ĐTCK (23/04/2018-14:20)
Đề tài “Các giải pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh của các tổ chức cung ứng dịch vụ ...
Đề tài “Hoàn thiện hệ thống giám sát giao dịch cho Thị trường chứng khoán Việt Nam giai...
Chính sách tiền tệ và điều tiết vĩ mô của ngân hàng trung ương
Đề tài “Đề án xây dựng Trung tâm sao lưu dự phòng tập trung nghành chứng khoán Việt Nam”
Những văn bản pháp luật về thuế
Thị trường chứng khoán nhà đầu tư cần biết Phần 9 - Chủ đề 4  (13/03/2019-09:21)
Thị trường chứng khoán nhà đầu tư cần biết Phần 9 - Chủ đề 3  (13/03/2019-09:20)
Thị trường chứng khoán nhà đầu tư cần biết Phần 9 - Chủ đề 2  (13/03/2019-09:18)
Thị trường chứng khoán nhà đầu tư cần biết Phần 9 - Chủ đề 1  (13/03/2019-09:17)
Tôi đã hoàn thành khóa học cơ bản về chứng khoán do Trung tâm tổ chức (Chứng chỉ được cấp ngày 13/12/1999), nay muốn...
Thông báo thi sát hạch đợt 2 năm 2019 (15/10/2019-09:11)
Các lớp chiêu sinh học tháng 10/2019 (15/10/2019-09:11)
Các lớp chiêu sinh tháng 09/2019 (08/10/2019-10:35)
Thông báo thi chuyên môn ngày 25/09/2019 đến 27/09/2019 (18/09/2019-14:20)
Thông báo Danh sách Ca thi sát hạch đợt I năm 2019 (10/06/2019-13:51)
* Đăng ký học (06/02/2018-10:32)

Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán

8983622
Trụ sở chính:
Địa chỉ: 234 Lương Thế Vinh, Phường Trung Văn, Quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
Điện thoại: (84-24) 3553 5874 (P. Đào tạo) - 3553 5870 (P. Hành chính)        Fax: (84-24)3553 5869
Chi nhánh tại Tp. Hồ Chí Minh:
Địa chỉ: số 264B Lê Văn Sỹ, Phường 14, Quận 3, Tp.HCM
Điện thoại: (84-28) 3930 9040 (Hành chính) - (84-28) 3930 9042 (Đào tạo)


  Trang thông tin điện tử Trung tâm NCKH&ĐTCK: Giấy phép số 347/GP-BC, Bộ Văn hóa - Thông tin cấp ngày 23/11/2006
 Trưởng Ban biên tập: Giám đốc Trung tâm - Ông Hoàng Mạnh Hùng