Chứng khoán Phái sinh
Quản trị công ty
Kiên thức chung
Tìm hiểu về Hợp đồng tương lai và quyền chọn (phần 5)

Tìm hiểu về Hợp đồng tương lai và quyền chọn (phần 5)

Phần II - Quyền chọn

6. Ưu, nhược điểm của quyền chọn

6.1. Ưu điểm

Nói đến quyền chọn, nhiều người coi đây là một công cụ tài chính khá phức tạp và khó hiểu. Tuy vậy, gạt bỏ những sự phức tạp này sang một bên, có thể thấy rằng giao dịch quyền chọn là một lựa chọn mang lại khá nhiều lợi ích cho các đối tượng sử dụng nói riêng và cho thị trường nói chung. Trong số này, những lợi ích cơ bản thường được các nhà đầu tư nhắc đến là:

Tính linh hoạt

Bên cạnh việc sử dụng các quyền chọn bán, chọn mua đơn lẻ, nhà đầu tư có thể kết hợp các quyền chọn với nhau một cách linh hoạt để hình thành những chiến lược giao dịch đa dạng. Các chiến lược này có thể phục vụ cho những mục đích khác nhau như phòng ngừa rủi ro cho một tài sản cơ sở (bằng cách cố định giá mua hoặc giá bán tài sản mong muốn) hoặc chỉ đơn thuần để đầu cơ gia tăng lợi nhuận. Nhà đầu tư có thể sử dụng các chiến lược khai thác biến động giá thị trường theo những hướng khác nhau, như biến động tăng giá hay biến động giảm giá, biến động giá ở mức độ mạnh hay vừa phải… Với mỗi chiến lược cụ thể này, rủi ro mà nhà đầu tư phải đối mặt cũng rất khác nhau.

Một số chiến lược sử dụng quyền chọn đơn giản gồm:

Chiến lược

Nội dung

Dự đoán

Động cơ

Rủi ro

Mua quyền chọn mua

Mua quyền chọn mua

Thị trường tăng giá

Tận dụng lợi thế đòn bẩy để tăng tỷ suất lợi nhuận

Thấp

Mua quyền chọn bán

Mua quyền chọn bán

Giá cổ phiếu giảm mạnh

Tận dụng lợi thế đòn bẩy để tăng tỷ suất lợi nhuận

Thấp

Quyền chọn mua có bảo đảm

Nắm giữ cổ phiếu và bán quyền chọn mua đối với cổ phiếu đó

Giá cổ phiếu tăng nhẹ hoặc vừa phải, ít nhất trong thời gian quyền chọn tồn tại

Gia tăng thu nhập nhờ phí quyền chọn

Thấp

Quyền chọn bán phòng vệ

Nắm giữ cổ phiếu và mua quyền chọn bán đối với cổ phiếu đó

Thị trường tăng giá, nhưng có lo ngại về sự giảm giá mạnh nhất thời

Phòng vệ trước sự giảm giá cổ phiếu tạm thời, tận dụng biến động giá có lợi để gia tăng lợi nhuận

Không

 

Trên thực tế, nhà đầu tư trên thị trường này còn có thể sử dụng những chiến lược phức tạp hơn kết hợp hai hoặc nhiều quyền chọn khác nhau đối với cùng một tài sản cơ sở để thực hiện những mục tiêu hết sức cụ thể và đa dạng.

Tác dụng đòn bẩy

Ở đây, có thể hiểu đòn bẩy là tác động làm tăng tỷ suất sinh lời của nhà đầu tư khi thực hiện các chiến lược sử dụng quyền chọn so với việc đầu tư vào tài sản cơ sở một cách thuần túy. Hoặc, đó cũng có thể là khả năng mở ra cơ hội cho nhà đầu tư được tham gia (và hưởng lợi) từ những biến động giá của tài sản cơ sở trên thị trường dù chỉ dựa trên một số vốn ban đầu khiêm tốn (do giá trị của một quyền chọn thấp hơn nhiều giá trị của một đơn vị tài sản cơ sở).

Ví dụ: cổ phiếu S hiện đang được giao dịch trên thị trường với giá 25 USD/ cổ phiếu. Với số vốn 1000 USD, một nhà đầu tư có thể mua được 40 cổ phiếu S (= 1000/ 25) và lãi/ lỗ đầu tư sẽ phụ thuộc vào sự thay đổi giá trị của 40 cổ phiếu này trong tương lai. Tuy nhiên, nếu quan tâm đến thị trường quyền chọn, anh ta có thể quan sát thấy quyền chọn mua cổ phiếu S với thời gian đáo hạn  tháng đang được yết giá ở mức 2 USD. Với số tiền 1000 USD, nhà đầu tư này có thể mua được 500 quyền chọn mua cổ phiếu S (= 1000/ 2). Cơ hội được tiếp cận với số lượng cổ phiếu lớn hơn cũng đồng nghĩa với cơ sở xác định lãi/lỗ đầu tư tăng lên rất nhiều (tương ứng với 500 cổ phiếu S).

Hầu hết những chiến lược mà người đầu tư quyền chọn sử dụng đều có rủi ro hạn chế nhưng cũng có tiềm năng lợi nhuận có hạn. Vì lý do này, các chiến lược quyền chọn không phải là những cách thức làm giàu nhanh chóng. Các giao dịch thường đòi hỏi ít vốn hơn giao dịch cổ phiếu tương đương, và do đó đem lại con số lợi nhuận nhỏ hơn tính theo giá trị tuyệt đối – nhưng lại hứa hẹn một tỷ lệ phần trăm lợi nhuận tính trên vốn đầu tư cao hơn – so với giao dịch cổ phiếu tương đương.

Ngay cả những nhà đầu tư sử dụng quyền chọn trong các chiến lược đầu cơ, như bán quyền chọn mua không có bảo đảm, không phải lúc nào cũng thu được những khoản lợi nhuận đáng kể. Lợi nhuận tiềm năng bị hạn chế ở mức tối đa bằng phí quyền chọn nhận được cho hợp đồng, và khoản thua lỗ tiềm năng thường là vô hạn. Mặc dù đòn bẩy có nghĩa là lợi nhuận tính theo tỷ lệ phần trăm có thể rất lớn, ở đây, số tiền thực sự trao tay nhỏ hơn so với giao dịch cổ phiếu tương đương.

Mặc dù quyền chọn có thể không phù hợp đối với tất cả mọi người, chúng vẫn nằm trong số những lựa chọn đầu tư linh hoạt nhất. Tùy vào từng hợp đồng, quyền chọn có thể bảo vệ hoặc thúc đẩy các danh mục của nhiều loại nhà đầu tư khác nhau trong điều kiện thị trường lên giá, xuống giá hoặc ổn định.

Giảm rủi ro

Với nhiều nhà đầu tư, quyền chọn là một công cụ hữu ích để quản lý rủi ro, có vai trò như các hợp đồng bảo hiểm trước sự giảm giá cổ phiếu. Ví dụ, một nhà đầu tư lo ngại giá cổ phiếu công ty LMN mà anh ta nắm giữ sắp sụt giảm. Anh ta có thể mua quyền chọn  bán để đem lại cho mình quyền được bán cổ phiếu theo giá thực hiện, cho dù giá trên thị trường giảm xuống mức thấp đến thế nào trên thị trường trước thời điểm đáo hạn. Với chi phí là phí quyền chọn, nhà đầu tư đã tự bảo hiểm mình trước tình trạng thua lỗ khi giá thấp hơn giá thực hiện. Loại giao dịch quyền chọn này chính là phòng ngừa rủi ro. Mặc dù phòng ngừa rủi ro bằng quyền chọn có thể giúp bạn quản lý rủi ro, điều quan trọng cần phải nhớ là tất cả các khoản đầu tư đều ẩn chứa rủi ro nào đó, còn lợi nhuận thì không bao giờ được đảm bảo. Các nhà đầu tư sử dụng quyền chọn để quản lý rủi ro tìm các cách để hạn chế khoản thua lỗ tiềm năng. Họ có thể chọn mua quyền chọn, vì thua lỗ được giới hạn bằng số tiền trả ra để mua quyền chọn. Đổi lại, họ có quyền mua hoặc bán tài sản cơ sở theo giá chấp nhận được với mình. Họ cũng có thể kiếm lời từ sự tăng giá trị của phí quyền chọn, nếu họ chọn bán lại quyền chọn đó trên thị trường thay vì thực hiện quyền. Do người bán quyền chọn đôi khi bị buộc phải mua hoặc bán tài sản với giá bất lợi, rủi ro gắn liền với vị thế bán có thể cao hơn.

Nhiều chiến lược quyền chọn được thiết kế nhằm giảm thiểu rủi ro bằng các chiến lược phòng ngừa rủi ro cho danh mục hiện tại. Mặc dù các quyền chọn có thể đóng vai trò như những tấm lưới an toàn, chúng không phải là hoàn toàn không có rủi ro. Do các giao dịch thường được mở và đóng trong ngắn hạn, lợi nhuận có thể hiện thực hóa được rất nhanh chóng. Điều này có nghĩa là lỗ cũng có thể phát sinh nhanh chóng. Điều quan trọng là phải hiểu được tất cả những rủi ro gắn liền với việc nắm giữ, khởi tạo và giao dịch quyền chọn trước khi bạn đưa chúng vào trong danh mục đầu tư của mình.

 

 

6.2. Nhược điểm

Chi phí

Khi mua quyền chọn, nhà đầu tư sẽ phải bỏ ra một khoản chi phí ban đầu là phí quyền chọn. Đây là khoản chi phí không thể thu hồi, cho dù sau này quyền chọn có được nhà đầu tư thực hiện hay không thực hiện. Rõ ràng, điều này khác với trường hợp của hợp đồng tương lai, khi mà tiền ký quỹ ban đầu chỉ có tính chất như một khoản cam kết tài chính đảm bảo thực hiện hợp đồng và sẽ được trả lại (nếu còn) cho nhà đầu tư sau khi hợp đồng kết thúc. Ngoài ra, các chi phí khác (như phí môi giới, chênh lệch giá chào bán – giá đặt mua quyền chọn) cũng không phải là nhỏ. Vì vậy, chi phí là một trong những yếu tố nhà đầu tư cần hết sức cân nhắc khi tham gia trên thị trường quyền chọn, nếu họ muốn đảm bảo tỷ suất lợi nhuận ở mức nhất định.

Tính thanh khoản

Đối với một tài sản cơ sở nhất định, chẳng hạn như một cổ phiếu, các quyền chọn mua và quyền chọn bán được tạo ra với những thời gian đáo hạn khác nhau và những mức giá thực hiện khác nhau. Số lượng các quyền chọn đối với một tài sản cơ sở là khá lớn, tính tại một thời điểm. Tuy vậy, nhu cầu mua, bán của thị trường đối với các quyền chọn này không phải là như nhau. Sẽ có những quyền chọn được giao dịch với khối lượng lớn hơn, hay là có tính thanh khoản cao hơn, và những quyền chọn có tính thanh khoản thấp. Nếu quyền chọn thích hợp cho một chiến lược (đầu cơ hay phòng ngừa rủi ro) cụ thể của một nhà đầu tư lại nằm trong nhóm có tính thanh khoản thấp, nhà đầu tư có thể sẽ gặp phải không ít khó khăn khi muốn sử dụng công cụ này.

Tính phức tạp

Quyền chọn là một công cụ tương đối phức tạp. Người ta có thể tạo ra nhiều vị thế khác nhau từ một quyền chọn nhất định, hoặc kết hợp nhiều quyền chọn lại với nhau nhằm xây dựng những chiến lược riêng phù hợp với kỳ vọng và mục tiêu của mình. Không những thế, nhà đầu tư sử dụng quyền chọn còn phải xem xét đến nhiều yếu tố như chi phí, sự thay đổi giá quyền chọn theo thời gian… Vì vậy, không phải bất kỳ nhà đầu tư nào cũng có thể tham gia thị trường quyền chọn, chưa nói đến việc tham gia giao dịch một cách thành công.

Rủi ro không giới hạn

Trong một số trường hợp, vị thế quyền chọn mà một nhà đầu tư nắm giữ có thể đặt họ trước những rủi ro vô cùng lớn, mà nói theo lý thuyết là rủi ro vô hạn. Chẳng hạn, ta xem xét một người bán quyền chọn mua cổ phiếu không có bảo đảm, tức là bán quyền chọn mua khi không nắm giữ cổ phiếu cơ sở. Có thể nhà đầu tư này đã mở vị thế khi dự đoán rằng giá cổ phiếu trên thị trường sẽ giảm đi hoặc ít nhất cũng duy trì trạng thái tương đối ổn định. Tuy vậy, nếu diễn biến thị trường đi ngược lại với những gì người đó dự đoán, hay là giá cổ phiếu tăng mạnh. Khi đó, người giữ quyền chọn mua sẽ thực hiện quyền để được mua cổ phiếu với giá cố định từ đầu (giá thực hiện quyền chọn). Do không sở hữu cổ phiếu từ trước, nhà đầu tư giữ vị thế bán quyền chọn mua sẽ phải mua cổ phiếu trên thị trường giao ngay để giao cho bên mua quyền tại thời điểm đáo hạn. Giá giao ngay của cổ phiếu càng cao, thiệt hại của bên bán quyền chọn càng lớn (vì phải “mua cao” theo giá thị trường, đồng thời lại “bán thấp” theo giá cố định). Nếu giá cổ phiếu cứ tăng mãi, thua lỗ ngày càng cao và về lý thuyết là không có giới hạn.

Mời xem tiếp phần 6

 

 

(Nguồn:Thư viện SRTC)


      
Các bài viết liên quan:
  • Tìm hiểu về Hợp đồng tương lai và quyền chọn (phần 4) (07/02/2017-08:34)
  • Tìm hiểu về Hợp đồng tương lai và quyền chọn (phần 3) (06/02/2017-13:31)
  • Tìm hiểu về Hợp đồng tương lai và quyền chọn (phần 2) (16/01/2017-08:51)
  • Tìm hiểu về Hợp đồng tương lai và quyền chọn (phần 1) (11/01/2017-08:57)
  • Hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ (phần 2) (06/06/2016-15:34)
  • Hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ (phần 1) (06/06/2016-15:33)
  • Hợp đồng tương lai chỉ số cổ phiếu (phần 2) (30/05/2016-11:11)
  • Hợp đồng tương lai chỉ số cổ phiếu (phần 1) (30/05/2016-11:10)
  • Một số khái niệm cơ bản về Chứng khoán Phái sinh (phần 2) (30/05/2016-10:31)
  • Một số khái niệm cơ bản về Chứng khoán Phái sinh (phần 1) (30/05/2016-10:29)
  • 100 câu hỏi đáp về chứng khoán (câu 99)  (15/05/2018-09:58)
    100 câu hỏi đáp về chứng khoán (câu 98)  (15/05/2018-09:56)
    Cẩm nang đại hội đồng cổ đông (Phần 4)  (08/05/2018-09:04)
    Tôi có thể mua bộ giáo trình đào tạo chứng khoán và Trung tâm giới thiệu ở đâu ?
    Các lớp chiêu sinh học tháng 6/2018 (28/05/2018-13:38)
    Thông báo thi chuyên môn ngày 15/05 đến 18/05/2018 (14/05/2018-07:46)
    Các lớp chiêu sinh tháng 02/2018 (11/05/2018-08:43)
    Thông báo thi sát hạch đợt I năm 2018 (07/05/2018-08:41)
    * Đăng ký học (06/02/2018-10:32)
    Chiêu sinh các lớp tháng 07 và 08/2017 (05/09/2017-15:59)

    Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán

    6913994
    Trụ sở chính:
    Địa chỉ: 234 Lương Thế Vinh, Phường Trung Văn, Quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
    Điện thoại: (84-24)3553 5870 * Fax: (84-24)3553 5869
    Chi nhánh tại Tp. Hồ Chí Minh:
    Địa chỉ: số 264B Lê Văn Sỹ, Phường 14, Quận 3, Tp.HCM
    Điện thoại: (84-28)3930 9040 - (84-28)3930 9042


      Trang thông tin điện tử Trung tâm NCKH&ĐTCK: Giấy phép số 347/GP-BC, Bộ Văn hóa - Thông tin cấp ngày 23/11/2006
     Trưởng Ban biên tập: Giám đốc Trung tâm - Ông Hoàng Mạnh Hùng