Chứng khoán Phái sinh
Quản trị công ty
Kiên thức chung
“Thị trường chứng khoán – Nhà đầu tư cần biết ” (Phần 2-Chủ đề 2 )

Phần 2. Cổ phiếu là gì

 

Chủ đề 2: Thị trường chứng khoán là gì?

 

     Sở giao dịch chứng khoán (SGDCK) là thị trường giao dịch chứng khoán được thực hiện tại một địa điểm tập trung gọi là sàn giao dịch hoặc thông qua hệ thống máy tính. Các chứng khoán được niêm yết giao dịch tại SGDCK thông thường là chứng khoán của các công ty lớn, có danh tiếng và đáp ứng các tiêu chuẩn niêm yết do SGDCK đặt ra. Ở Việt Nam, hiện nay có hai SGDCK là SGDCK thành phố Hồ Chí Minh (HOSE) và SGDCK Hà Nội (HNX).

      Hoạt động của SGDCK tại Việt Nam không mang lại vốn trực tiếp cho tổ chức phát hành, nhưng thông qua nó các chứng khoán phát hành được giao dịch liên tục, làm tăng tính thanh khoản cho các chứng khoán niêm yết. Chức năng của SGDCK tại Việt Nam là đơn vị tổ chức quản lý và điều hành thị trường giao dịch chứng khoán. Bảo đảm hoạt động giao dịch chứng khoán trên thị trường được tiến hành công khai, công bằng, trật tự và hiệu quả. Ngoài ra, SGDCK tại Việt Nam còn ban hành các quy chế về niêm yết chứng khoán, giao dịch chứng khoán, giám sát giao dịch, công bố thông tin, thành viên giao dịch và các quy chế khác sau khi được UBCKNN chấp thuận; phối hợp thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức về chứng khoán và TTCK cho nhà đầu tư.

      Đa số các nước công nghiệp đều có TTCK. Chắc bạn đã nghe qua các TTCK nổi tiếng như SGDCK Luân Đôn, SGDCK NewYork, SGDCK Tokyo hay SGDCK Úc (ASX). 

     Các tổ chức này về cơ bản có vai trò hoạt động giống nhau, đều cung cấp các dịch vụ huy động vốn và tổ chức giao dịch chứng khoán. Ví dụ như ASX là SGDCK tập trung nơi giao dịch các loại tài sản tài chính khác nhau, và nằm trong top 10 các SGDCK lớn trên thế giới về giá trị vốn hóa thị trường. Hoạt động trên ASX bao gồm các dịch vụ trên thị trường thứ cấp và thị trường sơ cấp, dịch vụ chuyển giao rủi ro sang đối tác trung tâm và thanh toán bù trừ chứng khoán cho các giao dịch trên thị trường cổ phiếu và thị trường trái phiếu. ASX có chức năng: điều hành thị trường, trung tâm thanh toán bù trừ, giám sát việc tuân thủ các quy tắc điều hành của SGDCK, phổ biến các quy tắc QTCT cho các công ty niêm yết và tuyên truyền phổ biến kiến thức về chứng khoán cho nhà đầu tư nhỏ lẻ.

     Xét theo hình thức luân chuyển vốn, TTCK bao gồm 2 thị trường cơ bản là thị trường sơ cấp và thị trường thứ cấp.

 - Thị trường sơ cấp là nơi công ty huy động vốn bằng cách phát hành các loại chứng khoán;

- Thị trường thứ cấp là nơi nhà đầu tư mua bán, trao đổi chứng khoán đã phát hành theo mức giá được xác định bởi cung cầu của thị trường.

Thị trường sơ cấp

     Thị trường sơ cấp là nơi công ty huy động vốn bằng cách phát hành các loại chứng khoán bằng hình thức phát hành riêng lẻ hoặc phát hành rộng rãi ra công chúng. Dưới đây, minh họa các bước chính trong việc phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).

 Các bước chính trong quá trình phát hành IPO:

 1. Công ty chuẩn bị hồ sơ xin phép phát hành theo quy định của pháp luật trong đó có bản cáo bạch nêu tóm tắt về lịch sử công ty và chi tiết về tình hình tài chính của công ty

2.Nộp hồ sơ xin phép phát hành cho UBCKNN

3. Sau khi hồ sơ xin phép phát hành có hiệu lực thì công ty công bố chào bán và phân phối chứng khoán

4. Nhà đầu tư tiềm năng sẽ xem bản cáo bạch để ra quyết định đầu tư phù hợp

5. Nếu bản cáo bạch phù hợp với mục tiêu đầu tư thì nhà đầu tư sẽ mua cổ phiếu của công ty.

6. Sau đó công ty có thể sử dụng số tiền thu được từ việc phát hành cổ phiếu cho việc phát triển các hoạt động sản xuất kinh doanh

Một công ty có thể có bao nhiêu cổ phiếu?

     Một công ty có thể phát hành số lượng cổ phiếu nhất định tùy thuộc vào quy mô và số vốn mà công ty cần huy động. Các công ty quy mô lớn tại Việt Nam bình quân phát hành hơn vài trăm triệu cổ phiếu, các công ty nhỏ hơn chỉ vài triệu cổ phiếu. Trong khi đó, ở TTCK Úc thì các công ty có quy mô lớn của Úc thường phát hành trên 5 tỷ cổ phiếu, trong khi một số công ty nhỏ chỉ vài triệu cổ phiếu.

Cổ đông càng sở hữu nhiều cổ phiếu thì quyền kiểm soát càng lớn.

Tùy theo nhu cầu, công ty có thể phát hành thêm hay mua lại cổ phiếu đã phát hành.

 

 Tìm kiếm nhà đầu tư

     Nếu bạn mua cổ phiếu phát hành lần đầu của công ty X, sau đó có thể bạn muốn bán. Trong khi đó một số nhà đầu tư muốn mua cổ phiếu này. Vậy làm cách nào để người mua và người bán tiếp cận được với nhau?

Thị trường thứ cấp

     Vai trò của thị trường thứ cấp là giúp người mua và người bán gặp nhau, xác định mức giá và thực hiện thanh toán bù trừ. Đối với các cổ phiếu niêm yết, chúng chỉ được giao dịch trên SGDCK thông qua nhà môi giới.

     Việc mua bán cổ phiếu diễn ra trong giờ giao dịch của SGDCK khi đó theo lệnh của nhà đầu tư, người môi giới nhập các lệnh mua và bán vào sàn giao dịch. Các phần: ‘Mua và bán cổ phiếu như thế nào’ và ‘Mô phỏng giao dịch’ cung cấp thêm thông tin về quá trình giao dịch.

     Các nhà đầu tư cần tìm hiểu tại sao giá cổ phiếu biến động, cũng giống như bất kỳ thị trường khác. Giá chứng khoán được xác định bởi quy luật cung - cầu. Về cơ bản, nếu một cổ phiếu có càng nhiều người muốn nắm giữ thì giá cổ phiếu đó sẽ càng tăng, nếu càng ít người muốn mua cổ phiếu đó thì giá cổ phiếu sẽ giảm.

     Để biết thêm thông tin tại sao cổ phiếu lên hay xuống tham khảo phần “Rủi ro và lợi ích khi đầu tư cổ phiếu”.

 

 

 

 

Mời xem tiếp phần 2 - chủ đề 3.

 

(Nguồn: Thư viện SRTC)

 

 


      
Các bài viết liên quan:
  • “Thị trường chứng khoán – Nhà đầu tư cần biết ” (Phần 2-Chủ đề 1) (20/11/2018-15:43)
  • “Thị trường chứng khoán – Nhà đầu tư cần biết ” (Phần 1 -Chủ đề 1) (20/11/2018-15:39)
  • “Thị trường chứng khoán – Nhà đầu tư cần biết ” (Phần 4-Chủ đề 3 ) (19/11/2018-09:16)
  • “Thị trường chứng khoán – Nhà đầu tư cần biết” (11/06/2018-08:03)
  • 100 câu hỏi đáp về chứng khoán (câu 99) (15/05/2018-09:58)
  • 100 câu hỏi đáp về chứng khoán (câu 98) (15/05/2018-09:56)
  • 100 câu hỏi đáp về chứng khoán (câu 100) (07/05/2018-09:19)
  • 100 câu hỏi đáp về chứng khoán (câu 97) (07/05/2018-09:17)
  • 100 câu hỏi đáp về chứng khoán (câu 96) (07/05/2018-09:16)
  • 100 câu hỏi đáp về chứng khoán (câu 95) (02/05/2018-08:25)
  • “Thị trường chứng khoán – Nhà đầu tư cần biết ” (Phần 5-Chủ...  (03/12/2018-08:48)
    “Thị trường chứng khoán – Nhà đầu tư cần biết ” (Phần 4-Chủ...  (03/12/2018-08:46)
    “Thị trường chứng khoán – Nhà đầu tư cần biết ” (Phần 4-Chủ...  (22/11/2018-09:06)
    Xin cho biết điều kiện và cách thức để một công ty có thể lên sàn giao dịch chứng khoán.">Xin cho biết điều kiện và cách thức để một công ty có thể lên sàn giao dịch chứng khoán.
    Thông báo thi chuyên môn ngày 21/11 đến 23/11/2018 (15/11/2018-10:02)
    Các lớp chiêu sinh học tháng 11/2018 (29/10/2018-10:43)
    Các lớp chiêu sinh tháng 07/2018 (12/07/2018-08:33)
    * Đăng ký học (06/02/2018-10:32)
    Chiêu sinh các lớp tháng 07 và 08/2017 (05/09/2017-15:59)
    Những điều cần biết khi tham gia các khóa học (26/07/2017-08:30)

    Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán

    7655505
    Trụ sở chính:
    Địa chỉ: 234 Lương Thế Vinh, Phường Trung Văn, Quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
    Điện thoại: (84-24) 3553 5874 (P. Đào tạo) - 3553 5870 (P. Hành chính)        Fax: (84-24)3553 5869
    Chi nhánh tại Tp. Hồ Chí Minh:
    Địa chỉ: số 264B Lê Văn Sỹ, Phường 14, Quận 3, Tp.HCM
    Điện thoại: (84-28) 3930 9040 - (84-28) 3930 9042


      Trang thông tin điện tử Trung tâm NCKH&ĐTCK: Giấy phép số 347/GP-BC, Bộ Văn hóa - Thông tin cấp ngày 23/11/2006
     Trưởng Ban biên tập: Giám đốc Trung tâm - Ông Hoàng Mạnh Hùng