Tin thư viện
Tài liệu tiếng Việt
Đề tài NCKH
Giáo trình - Bài giảng
Kiến thức chứng khoán
Hỏi đáp
Đề tài “Quản lý tài sản thế chấp tại trung tâm lưu ký chứng khoán Việt Nam”

Chủ nhiệm đề tài: ThS. Lưu Trung Dũng

Đơn vị chủ trì: Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam

Mã đề tài: UB.15.05

LỜI NÓI ĐẦU

Việt Nam đã tạo lập được một thị trường chứng khoán phù hợp với trình độ phát triển của nền kinh tế và từng bước tiếp cận các chuẩn mực quốc tế. Sau 15 năm hoạt động, quy mô và phạm vi của thị trường đang từng ngày lớn mạnh. Tính tới cuối tháng 7/2015, có gần 700 doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán và hơn 200 doanh nghiệp đăng ký giao dịch trên UPCom, tăng hơn 130 lần so với năm 2000.  Mức vốn hóa thị trường cổ phiếu đạt hơn 1.1358 nghìn tỷ đồng, tương đương 33% GDP. Quy mô niêm yết trái phiếu đạt gần 659 nghìn tỷ đồng, tương đương 17% GDP. Thị trường chứng khoán đã trở thành một kênh huy động và phân bổ các nguồn vốn trung và dài hạn quan trọng cho nền kinh tế, đồng thời thu hút được sự quan tâm của một số lượng đáng kể các nhà đầu tư trong và ngoài nước.

Tuy nhiên, trong giai đoạn 2007 – 2009, chịu ảnh hưởng từ những diễn biến phức tạp của thị trường chứng khoán toàn cầu, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng không tránh khỏi những đợt trồi sụt liên tục và phải đối mặt với nguy cơ suy giảm khá mạnh. Sự mất điểm gần 80% của chỉ số VN-Index tính từ đỉnh 1.170,67 vào ngày 12/03/2007 chỉ còn 235,5 điểm vào ngày 24/02/2009 đã tạo ra một làn sóng hoang mang và mất niềm tin vào thị trường của các nhà đầu tư. Vì thế, nhà đầu tư cần đến những công cụ mới, sản phẩm mới để có thể giúp họ đa dạng hóa và quản lý được rủi ro và bảo toàn giá trị các danh mục đầu tư của mình. Hơn nữa, các tổ chức vận hành thị trường bao gồm các sở giao dịch chứng khoán (SGDCK) và Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD) phải không ngừng nỗ lực nhằm củng cố vững chắc hệ thống hiện tại đồng thời triển khai những sản phẩm và dịch vụ mới để phục vụ tốt hơn nữa nhu cầu của công chúng đầu tư.

Xuất phát từ định hướng chiến lược và nhu cầu thực tế trên thị trường, các SGDCK và VSD đã đẩy mạnh công tác nghiên cứu các dịch vụ và sản phẩm mới cho thị trường giao ngay và từng bước triển khai xây dựng thị trường chứng khoán phái sinh. Trên thị trường giao ngay, VSD đã xây dựng hệ thống thỏa thuận vay và cho vay chứng khoán và chính thức đưa vào hoạt động từ tháng 9/2014 với mục đích hoàn thiện cơ chế quản lý rủi ro của hệ thống thanh toán chứng khoán, phòng ngừa rủi ro thanh toán và hỗ trợ thành viên lập và thực hiện giao dịch đối với quỹ hoán đổi danh mục ETF. Đối với thị trường phái sinh, các sản phẩm hợp đồng tương lai chỉ số dựa trên chỉ số VN30 Index và hợp đồng tương lai trái phiếu chính phủ đang được ưu tiên trong lộ trình triển khai thị trường chứng khoán phái sinh tại Việt Nam. Ngoài ra, VSD cũng đang tích cực hoàn thiện đề xuất về xây dựng mô hình đối tác thanh toán trung tâm (CCP) để phục vụ thị trường chứng khoán phái sinh.

Các sản phẩm dịch vụ mới này chính là các công cụ để phòng ngừa rủi ro nhưng bản thân lại tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với các tổ chức hạ tầng thị trường và với công chúng đầu tư. Rủi ro ở đây bao gồm rủi ro đối tác, rủi ro mất khả năng thanh toán (MKNTT) và rủi ro hệ thống. Một trong những biện pháp hiệu quả để hạn chế những rủi ro trên là việc yêu cầu tài sản thế chấp (TSTC) đối với các giao dịch chứng khoán. Để TSTC được quản lý tập trung, đồng bộ và để xử lý chuyên nghiệp các vấn đề về quyền, lợi ích gắn với TSTC, xử lý TSTC trong trường hợp MKNTT..., thị trường cần có một tổ chức trung gian đứng ra thực hiện nghiệp vụ này. Vì vậy, việc nghiên cứu mô hình quản lý TSTC tập trung cho giao dịch chứng khoán trên thị trường giao giao ngay và thị trường phái sinh là cấp thiết hơn bao giờ hết. 

Trong khuôn khổ đề tài cấp cơ sở của UBCKNN, đề tài tập trung vào các mục tiêu chính sau:

Thứ nhất, nghiên cứu tổng quan các vấn đề cơ bản về nghiệp vụ quản lý TSTC phục vụ các giao dịch trên thị trường chứng khoán.

Thứ hai, nghiên cứu kinh nghiệm của một số trung tâm lưu ký chứng khoán và các tổ chức bù trừ  trong việc tổ chức, quản lý và vận hành hệ thống quản lý TSTC cho thị trường giao ngay và thị trường phái sinh.

Thứ ba, khuyến nghị cải tiến mô hình quản lý TSTC phục vụ thị trường giao ngay cũng như thị trường chứng khoán phái sinh đang trong quá trình chuẩn bị đi vào hoạt động  tại Việt Nam để triển khai tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam.

Để thực hiện được mục tiêu nghiên cứu trên đây, đồng thời tránh dàn trải, đề tài sẽ chỉ tập trung nghiên cứu nghiệp vụ quản lý TSTC là chứng khoán trên giác độ tổng quan  và kinh nghiệm cụ thể của một số  nước. Trên cơ sở đó, đề tài tập trung nghiên cứu mô hình quản lý TSTC tập trung và điều kiện triển khai đối với Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam thông qua các phương pháp nghiên cứu chủ yếu là phân tích, so sánh, tổng hợp, đối chiếu giữa kinh nghiệm thế giới và thực tiễn ở Việt Nam.

Ngoài phần mở đầu và kết luận, phần nội dung chính của đề tài được chia thành 03 chương như sau:

- Chương 1: Những vấn đề cơ bản về quản lý TSTC trên thị trường chứng khoán

- Chương 2: Kinh nghiệm quốc tế về quản lý TSTC là chứng khoán trên thị trường chứng khoán           

- Chương 3: Đề xuất mô hình quản lý TSTC là chứng khoán tại Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam.

 

 

 

MỤC LỤC

 

LỜI MỞ ĐẦU

CHƯƠNG I.

NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ  TÀI SẢN THẾ CHẤP TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

1.1.

Tổng quan về quản lý tài sản thế chấp

1.1.1.

Khái niệm

1.1.2.

Thỏa thuận thế chấp

1.1.3.

Quản lý tài sản thế chấp

1.1.4.

Lợi ích của tài sản thế chấp

1.2.

Sự phát triển của các hình thái quản lý tài sản thế chấp

1.2.1.

Thỏa thuận thế chấp song phương

1.2.2.

Thỏa thuận thế chấp ba bên

1.3.

Vấn đề về pháp lý trong quy định quản lý TSTC

1.4.

Các mô hình quản lý TSTC

1.4.1.

Mô hình quản lý TSTC phân tán, phi tập trung

1.4.2.

Mô hình quản lý TSTC tập trung

1.5.

Các hoạt động nghiệp vụ trong quản lý TSTC

1.5.1.

Lựa chọn TSTC

1.5.2.

Xác định các giá trị thế chấp

1.5.3.

Cách thức giao TSTC

1.5.4.

Cách tính toán rủi ro

1.5.5.

Định giá thế chấp, định giá giao dịch

1.5.6.

Yêu cầu ký quỹ bổ sung

1.5.7.

Rýt và thay thế TSTC

1.5.8.

Xử lý quyền và nghĩa vụ phát sinh đối với TSTC

1.5.9.

Giám sát, bù trừ và thanh toán TSTC

1.5.10.

Các tranh chấp về TSTC và quy trình giải quyết

CHƯƠNG II.

KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ QUẢN LÝ TSTC TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

2.1.

Kinh nghiệm quản lý TSTC theo mô hình tách biệt giữa thị trường giao ngay và thị trường phái sinh

2.1.1.

Kinh nghiệm Đài Loan

2.1.2.

Kinh nghiệm Hàn Quốc

2.2.

Kinh nghiệm quản lý TSTC theo mô hình tập chung

2.2.1.

Kinh nghiệm của  Áutralia

2.3.

Một số nhận xét và đánh giá

2.3.1.

Ưu nhược điểm giữa hai mô hình quản lý TSTC phân tán (phi tập trung) và tập trung

2.3.2.

Xu thế phát triển của dịch vụ quản lý TSTC

2.3.3.

Vai trò của CSD trong QLTSTC

CHƯƠNG III.

ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH QUẢN LÝ TSTC TẠI VSD

3.1.

Thực trạng thị trường và sự cần thiết đẩy mạnh dịch vụ quản lý TSTC ba bên tại VSD

3.1.1.

Thực trạng thị trường Việt Nam

3.1.2.

Sự cần thiết hoàn thiện mô hình và đẩy mạnh dịch vụ quản lý TSTC tại VSD

3.2.

Đề xuất giải pháp nâng cấp, hoàn thiện mô hình quản lý TSTC tại VSD

3.2.1.

Cơ sở cho việc đề xuất

3.2.2.

Đề xuất giải pháp hoàn thiện mô hình quản lý TSTC hiện tại cho VSD trong giai đoạn 2015-2018

3.2.3.

Đề xuất xây dựng mô hình quản lý TSTC tập trung cho VSD cho giai đoạn sau 2018

3.2.4.

Những chuẩn bị cần thiết để nâng cấp dịch vụ quản lý TSTC

3.3.

Lộ trình thực hiện

 

KẾT LUẬN

(Nguồn: Thư viện SRTC)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mã sách: UB.15.05
Chủ biên: ThS. Lưu Trung Dũng
Năm xuất bản: 2015

      
Tài liệu cùng chủng loại:
Hoạt động Thư viện Trung tâm NCKH&ĐTCK (23/04/2018-14:20)
Thanh toán quốc tế
Đề tài “Giải pháp triển khai quỹ ETF vàng ở Việt Nam”
Giải pháp phát triển nghiệp vụ quản lý danh mục đầu tư chứng khoán tại Việt Nam
Đề tài: “Thị trường trái phiếu công ty của một số nước Châu Á sau khủng hoảng và một...
Vai trò của công ty chứng khoán trong hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán cho khách hàng
Thị trường chứng khoán nhà đầu tư cần biết Phần 9 - Chủ đề 4  (13/03/2019-09:21)
Thị trường chứng khoán nhà đầu tư cần biết Phần 9 - Chủ đề 3  (13/03/2019-09:20)
Thị trường chứng khoán nhà đầu tư cần biết Phần 9 - Chủ đề 2  (13/03/2019-09:18)
Thị trường chứng khoán nhà đầu tư cần biết Phần 9 - Chủ đề 1  (13/03/2019-09:17)
Hiện nay, tôi đang nghiên cứu về thị trường chứng khoán và đặc biệt là về vấn đề phát hành trái phiếu chính phủ...
Thông báo thi sát hạch đợt 2 năm 2019 (15/10/2019-09:11)
Các lớp chiêu sinh học tháng 10/2019 (15/10/2019-09:11)
Các lớp chiêu sinh tháng 09/2019 (08/10/2019-10:35)
Thông báo thi chuyên môn ngày 25/09/2019 đến 27/09/2019 (18/09/2019-14:20)
Thông báo Danh sách Ca thi sát hạch đợt I năm 2019 (10/06/2019-13:51)
* Đăng ký học (06/02/2018-10:32)

Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán

8983915
Trụ sở chính:
Địa chỉ: 234 Lương Thế Vinh, Phường Trung Văn, Quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
Điện thoại: (84-24) 3553 5874 (P. Đào tạo) - 3553 5870 (P. Hành chính)        Fax: (84-24)3553 5869
Chi nhánh tại Tp. Hồ Chí Minh:
Địa chỉ: số 264B Lê Văn Sỹ, Phường 14, Quận 3, Tp.HCM
Điện thoại: (84-28) 3930 9040 (Hành chính) - (84-28) 3930 9042 (Đào tạo)


  Trang thông tin điện tử Trung tâm NCKH&ĐTCK: Giấy phép số 347/GP-BC, Bộ Văn hóa - Thông tin cấp ngày 23/11/2006
 Trưởng Ban biên tập: Giám đốc Trung tâm - Ông Hoàng Mạnh Hùng